بادكش درمانى Cupping therapy

پروفسور شارل ليشتن تلر، استاد تاريخ پزشكى در دانشگاه لوزان و هامبورگ در كتاب تاريخ پزشكى مى نويسد: براى اين كه بدانيم به كجا مى رويم، بايد بدانيم كه از كجا مى آييم و براى اين كه بدانيم در كجا هستيم، بايد گذشته ى خود را بجوييم و ببينيم كه از كجا مى آييم.

نابسامانى هاى پزشكى اخير، تا حد زيادى به اين علت است كه انسان، رابطه ى خود را با گذشته قطع كرده است و اگر كسى از گذشته ى پزشكى آگاه باشد، براى پيشرفت دانش پزشكى راه هاى تازه اى پيدا خواهد كرد.

سازمان بهداشت جهانى از حدود 30 سال پيش، به منظور جامه ى عمل پوشاندن به شعار خود، يعنى «بهداشت براى همه تا سال 2000»، توسعه ى طب سنتى را مورد توجه قرار داده است. اين تصميم، بر دو پايه استوار است: اول، عدم دسترسى بسيارى از افراد به خدمات اوليه ى بهداشتى درمانى، كه در بعضى كشورها تا 80 درصد جمعيت را شامل مى شود و دوم، عدم رضايت از درمان هاى طب جديد، به خصوص در رابطه با بيمارى هاى مزمن و عوارض جانبى داروهاى شيميايى.

به اين دليل، در سال 1978 سازمان بهداشت جهانى، بيانيه اى در زمينه ى توسعه ى طب سنتى منتشر نمود. در اين بيانيه طب سنتى به طور خلاصه، اين گونه تعريف شده است: "مجموعه ى تمامى علوم نظرى و عملى كه در تشخيص طبى، پيشگيرى و درمان بيمارى هاى جسمى، ذهنى يا ناهنجارهاى اجتماعى به كار مى رود و به صورت گفتارى يا نوشتارى، از نسلى به نسل ديگر انتقال يافته باشد."

يكى از روش هاى درمانى كه داراى سابقه ى چند هزار ساله مى باشد، "بادكش درمانى" است كه پزشكان از زمان هاى دور، در درمان بيمارى ها و دردها از آن بهره مى گرفتند.

در طب سنتى چين، تلفيقى بين "بادكش درمانى"و "طب سوزنى" صورت گرفته است و طبيبان چينى، در بسيارى موارد، جهت افزايش تأثير طب سوزنى، آن را همراه بادكش به كار مى برند. در طب سنتى ايران زمين نيز درمان با بادكش (حجامت گرم و خشك)، سابقه اى طولانى دارد و توسط پزشكان بزرگى چون ابوعلى سينا، رازى، جرجانى و بقيه، بارها جهت درمان بيمارى ها و دردهاى مختلف، تجويز شده است.

در طب كلاسيك و جديد نيز مطالعات فراوانى روى تأثيرات بادكش در درمان بيمارى ها و مكانيسم اين تأثيرات انجام شده است.

در اين ميان، مى توان به مطالعات فراوان دكتر يوهان ابلر (پزشك آلمانى) و پروفسور Von neisser اشاره كرد.

كتاب هاى فراوانى نيز در اين زمينه در سراسر جهان به چاپ رسيده است كه به عنوان نمونه، مى توان به Cupping therapy نوشته ى پروفسور Kay chirali از انگلستان و كتاب هاى متعدد در مورد بادكش درمانى يا خلاء درمانى اشاره كرد.

در شبكه هاى علمى اينترنت نيز مقالات متعدد (بيش از 260 هزار مورد) در اين زمينه موجود است كه با كلمات كليدى cupping, Dry cupping مى توان آن ها را ملاحظه نمود. ساخت دستگاه هاى Cupping therapy كه در ايران به دستگاه "دردكش"K.D معروف است، استفاده از اين شيوه ى درمانى را براى عموم مردم آسان نموده است.

انواع بادكش:

به طور كلى، بادكش به دو دسته ى گرم و سرد تقسيم مى شود. طبق نظر همه ى پزشكان، تأثير بادكش گرم در درمان دردها و بيمارى ها بيشتر از بادكش سرد است. در طب سنتى، از بادكش با عنوان «حجامت گرم و خشك» ياد مى شود. از اين جا كه دستگاه دردكش با مكانيسم سرد و خشك عمل مى كند، براى تكميل درمان، بهتر است محل مورد نظر را با حوله ى گرم، گرم كرده، سپس با استفاده از اين دستگاه اقدام به بادكش گذارى كرد.

در تمام دنيا، از جمله جامعه ى ما، در حال حاضر، تعداد بسيار زيادى از مردم به بيمارى هاى مختلف مبتلا هستند كه دردهاى ناشى از اين بيمارى ها، پزشك را مجبور مى كند كه به بيمار، داروهاى مسكن تجويز كند. عوارض ناشى از خود اين داروها، بيمارى هاى جديد را به وجود مى آورد كه گاهى بعد از تشخيص، غير قابل جبران مى باشد.

در اين ميان استفاده از دستگاه دردكش به عنوان روش درمان فيزيكى، بسيار حايز اهميت است.

كاربرد درمانى و مكانيسم تأثير بادكش

بادكش گذارى با مكانيسم هاى متعددى باعث رفع دردها و درمان بيمارى هاى مختلف مى شود كه در زير به تعدادى از اين مكانيسم ها اشاره مى شود:

1. يكى از علل درد و خستگى در قسمت هاى مختلف بدن تجمع بعضى مواد نظير اسيد لاكتيك و ساير مواد زايد سلولى در مويرگ هاى سطحى بدن است كه معمولا با اختلال در خون رسانى موضعى همراه است. بادكش با ايجاد خلاء باعث انبساط عروق سطحى، تجمع خون در موضع و افزايش خون رسانى موضعى مى شود. در نتيجه اكسيژن و غذاى بيشترى به سلول ها رسيده، درد و خستگى رفع مى شود.

2. افزايش خون رسانى موضعى با فراخوانى سلول هاى دفاعى و فاكتورهاى ضد التهاب خونى به موضع، باعث تسريع ترميم آسيب هاى بافتى و عفونت هاى موضعى مى شود. مثلا با بادكش كردن اطراف زخم هاى بستر مى توان به ترميم و بهبود اين زخم ها كمك شايانى كرد.

 3. بادكش با ايجاد خلاء در تخليه ى سموم و عفونت هاى موضعى، مثلاً در گزيدگى با مار و عقرب كمك كننده است.

 4. بادكش با ايجاد فشار منفى باعث انبساط عضلانى شده و در رفع اسپاسم عضلانى كه علت بسيارى از دردهاى موضعى است، كمك كننده مى باشد.

 5. بادكش با تحريك روده ها و دستگاه گوارش در درمان برخى از بيمارى هاى گوارشى، نظير زخم معده، تنبلى روده و يبوست كمك كننده است.

 6. بادكش متناوب با جذب خون به عضلات در رفع لاغرى هاى موضعى و افزايش بافت ماهيچه اى موضع مؤثر است.

 7. اگر علت چاقى تجمع موضعى چربى باشد، بادكش گرم در سوزاندن چربى هاى موضعى مؤثر است(با مكانيسم فراخوان خون به ناحيه ى پرچربى).

 ۸. از فشار منفى ايجاد شده توسط بادكش مى توان در كنترل و تنظيم بعضى از خونريزى ها در بدن بهره گرفت؛ مثلاً در هايپر منوره (قاعدگى با خونريزى شديد) مى توان زير سينه ها را بادكش كرد. با اين عمل فشار خون از اندام تحتانى به سمت اندام فوقانى متوجه شده و از شدت خونريزى كاسته مى شود يا در خونريزى كم (هايپو منوره) با بادكش كردن ران ها و ساق پاها مى توان فشار خون را از قسمت هاى فوقانى به سمت اندام تحتانى متوجه ساخته و ميزان خونريزى را افزايش داد. يا در خون دماغ شديد با بادكش كردن اطراف ناف (در طرف خونريزى) فشار خون به قسمت هاى تحتانى منتقل شده و خون دماغ كم كم قطع مى شود.

 9. تعدادى از دردهاى عضلانى بر اثر درگير شدن اعصاب حسى بين ماهيچه ها يا بافت پيوندى سخت شده ايجاد مى شود. بنابراين با بادكش نمودن در بسيارى از موارد اين فشار از روى عصب برداشته شده و درد تسكين مى يابد.

 10. در رفع خواب رفتگى ها و گزگز اندام، بادكش با تسريع خون رسانى و اكسيژناسيون بافتى مؤثر مى باشد.

 11. عده اى از اطباء و حكما از فشار منفى بادكش جهت كمك به خروج سنگ هاى كليوى استفاده مى كنند. به اين صورت كه بعد از روغن مالى، مسير كليه ها را از طرف كليه به سمت مثانه بادكش متحرك مى كنند.

12. در افرادى كه داراى طبع سرد و تر هستند و در اصطلاح طب سنتى بلغمى مزاجند، بادكش گرم و خشك كاربرد فراوانى دارد و جايگزين مناسبى براى حجامت (تر) مى باشد.

 13.طبق تعريف طب سنتى گاهى دردها بر اثر غلبه ى سردى بر بافت يا عضو ايجاد مى شود و تجربه نشان داده است كه بسيارى از دردهاى موضعى با گرم كردن موضع تسكين مى يابد. بادكش گرم در رفع اين دردها مؤثر است. در طب سنتى بيمارى برص يا Vetiligoدر دسته ى بيمارى هاى بلغمى جاى مى گيرد. عده اى با اين استدلال كه بلغم سرد و تر است و بادكش گرم و خشك ، يعنى دقيقاً ضد بلغم است، بادكش متناوب دست كم 40 جلسه يك روز در ميان را در از بين بردن ضايعات برص مؤثر مى دانند.

 14. اين مسأله قطعى است كه افزايش خون رسانى پوست توسط بادكش گذارى در رفع بسيارى از بيمارى هاى پوستى مؤثر است و تحقيقات پروفسور Von neisser نيز اين مسئله را تأييد مى كند.

 15. در زانوهايى كه دچار تورم، درد و تجمع مايع در مفصل شده اند (تجمع بلغم موضعى) با بادكش متناوب 40 تا 120 جلسه يك روز در ميان مى توان كم كم اين مايع را از محيط خارج كرد. ياد آورى: در رفع بلغم موضعى و سيستميك بادكش گرم و خشك بهتر از بادكش سرد است.

سيد مهدى سعيدى

منابع:

- ارقام و آمار اين نوشتار، برگرفته از سايت سازمان بهداشت جهانى و كتابخانه ى ملى آمريكاست.

- ميزان الحكمة: نوشته ى محمد رى شهرى صفحه ى 1786

- موسوعة الاحاديث الطبية: نوشته ى محمد رى شهرى صفحه ى 66 و67

- آشنايى با بادكش درمانى: تأليف دكتر روزگارى

/ 2 نظر / 27 بازدید
اکبر

سلام مرسی متن جالبی بود. يکی از استفاده های بادکش که پدر من هم استادشه بادکش دنده هاست . من که همیشه مخالف بودم و لی همیشه هم جواب داده . حالا دیگه بهش ایمان آوردم.

shopco

دستگاه بادکش حجامت / بادکش درمانی / رفع خستگی بزرگ کردن سینه - افزایش میل جنسی http://lordia.org/%d8%a8%d8%a7%d8%af%da%a9%d8%b4/